Erik Goossens

VernieuwJezelf.nl

 

Wat bedoel ik met vernieuw jezelf?

Probeer eens op een andere manier naar jezelf te kijken. Vraag eventueel iemand anders om met je mee te kijken. Wie ben je?, wat straal je uit? Klopt dit met wat je zelf wilt uitstralen? Misschien is dit wel een reden om op een andere manier in het leven te gaan staan. Jezelf als het ware vernieuwen.

De waarheid over jezelf

 

De waarheid over jezelf

 

Je authentieke ik

Niet weten wie je zelf bent, is niet ongewoon. Het is de gewoonte om je eigen ik te relateren aan externe zaken zoals het beroep dat je uitoefent, de rol die je speelt, de plaats waar je woont, of je getrouwd bent of niet, en wat jij denkt wat je functie in het leven is. Je ware ik staat echter los van deze facetten en kan worden gevonden in je eigen kern. Het is de samenstelling van al je talenten, vaardigheden en wijsheid, al die dingen die jouw unieke persoon maken en die tot uiting moeten komen in plaats van te leven volgens verwachtingspatronen van anderen.

Je fictieve ik

Als je ver van je eigen ik verwijderd bent dan zul je jezelf incompleet voelen, alsof er een gat in je ziel zit. Je zult misschien tot de conclusie komen dat het gemakkelijker is om de rollen te spelen die je familie en vrienden van je verwachten in plaats van de persoon te worden die je werkelijk wilt zijn. Op deze manier leven put je cruciale levensenergie uit. Energie die je nodig hebt om de dingen na te streven waar je waarlijk waarde aan hecht. Veel mensen leven niet het leven dat ze zouden willen leiden, negeren hun talenten en ware gaven, maar leven in meer of mindere mate de rol die ze zich hebben aangemeten: Ze leven hun fictieve zelf. Dit fictieve bestaan geeft je valse informatieover wie je werkelijk bent en wat je zou moeten doen in je leven. Het zet een blokkadeop naar je ware identiteit. Vertrouwen op de informatie vanuit je fictieve leven ( = je rol ), betekent dat je je vertrouwen in een gebroken kompas legt.

Zo weet je of je authentiek leeft

Stel jezelf de volgende vragen:

  • Is je zelfachting gebaseerd op hoe anderen over je denken?

  • Doe je dingen die anderen gelukkig maken, zelfs als je je er zelf niet goed over voelt?

  • Heb je het moeilijk met andermans succes?

  • Noem je jezelf ‘stommerd’ of ‘oen’ als je fouten maakt, of zelfs als je ze niet maakt?

  • Vind je het moeilijk om risico’s te nemen?

Indien je ‘ja’ hebt geantwoord op een van deze vragen, dan is je zelfconcept en eigenwaarde vervormd. Als je ‘ja’ hebt geantwoord op drie of meer van bovenstaande vragen, dan leef je niet volgens je authentieke zelf, maar leef je naar verwachtingen van jezelf en/of anderen: Een rol.

Interne dialoog

Dit is de voortdurende conversatie die je met jezelf hebt over alles dat er met je gebeurt. Zie het als een interne stem. Deze dialoog speelt zich op dezelfde snelheid af als gesproken woorden en lokt bij elke gedachte een fysiologische reactie uit. De interne dialoog is dus zeer belangrijk. Gedachten staan zelden stil, meestal zijn het flitsen bij alles wat we doen, en raken we er niet van overvoerd. Praten tegen jezelf kan zelfs letterlijk voorkomen. De sfeer van de interne dialoog bepaalt hoe je je voelt op dat moment en deze kun je dus zelf ‘sturen’.

Labels als waarheid?

Alle mensen neigen ertoe om dingen in categorieën in te delen. We delen andere mensen in in groepen, subgroepen, klassen en functies. Behalve dat delen we onbewust ook onszelf in en deze etiketten hebben een zeer krachtige invloed op onze belevingswerelddoordat we de neiging hebben te ‘leven’ naar de categorie die wij of anderen op onszelf hebben geplakt. Voorbeelden van labels zijn: De carrièrevrouw, de politicus, de huismoeder, de accountant, een dikkerd, een beauty, een verliezer of een winnaar. Labels zijn een breed begrip maar zijn weinig flexibel. Soms worden de labels ons opgedrongen door anderen, komen ze bijvoorbeeld van een vroegere leraar, van je ouders of een vriend. Ga altijd na waar de labels precies vandaan komen en zoek uit of ze voor jou ‘werken’. Soms betaal je een te hoge prijs voor de uitvoer van een label wat te ver van je authentieke zelf afstaat.

Tapes

Dit zijn vaste gedachten die zo sterk met onszelf zijn verweven dat we ze automatisch afspelen in ons hoofd en ons gedrag beïnvloeden zonder dat we ons ervan bewust zijn. Tapes zijn gevaarlijk omdat ze een specifieke uitkomst van onszelf al vooraf bepalen. Hierboven genoemde labels zijn zonder context (bijv. Ik win nooit) maar tapes bevatten dat wel, bijvoorbeeld ‘ Ik krijg die promotie niet omdat ik toch nooit win’. Het zijn als het ware automatische conclusiesin je hoofd. Genoemd voorbeeld heeft een negatieve uitwerking omdat het belemmerend werkt. Tapes bepalen je instelling bij alles wat je onderneemt in je leven.

Vaste overtuigingen en rollen

Een beperkend, niet flexibel geloof is een overtuiging. Het is een geloof dat we over onszelf, anderen en levensomstandigheden hebben, en dat zo lang gerepeteerd is dat het moeilijk te veranderen is. Overtuigingen beperkende zaken die we willen bereiken en blokkerenpositieve informatie die ermee in conflict staat, terwijl ze elke negatieve input bevestigen. Onze overtuigingen bepalen de rollen die we in het leven spelen en hebben veel te maken met hun eigen draaiboeken. Net zoals acteurs een bepaald script volgen, de acties en handelingen die eruit voortvloeien, volgen wij eveneens levensdraaiboeken die zijn samengesteld op grond van onze vaste waarden en oordelen. Zo kun je, terwijl je denkt jezelf te zijn, vastzitten in een rol van ‘succesvol zakenman’, ‘liefhebbende moeder’, ‘held’, ‘tragisch figuur’, ‘gefrustreerd artiest’ of ‘echtgenoot met losse handen’.

Omdat onze levensscripts zijn gebaseerd op deze vaste overtuigingen hebben we de neiging om weerstand te bieden aan elke uitdaging of verandering. Als we ons opeens gelukkig voelen terwijl ons draaiboek zegt dat we ons hopeloos en bedroefd moeten voelen, dan raken we in paniek omdat we van het script afwijken. Het voelt gewoon niet goed en behalve dat, de gelukkige rol behoort tot iemand anders, zo is hierbij het oordeel en dat is gelimiteerd denken. Overtuigingen limiteren ons leven en dicteren ons wat we niet kunnen doen, wat we niet verdienen en waar we niet gekwalificeerd in zijn.

Bepalende momenten

In elk mensenleven zijn er momenten geweest, positief en negatief, die hebben bepaald en herbepaald wie je eigenlijk bent. Deze gebeurtenissen hebben een immense impact op je bewustzijn gehad, zodanig dat ze je diepste wezen, of wie jij dacht dat je was, drastisch kunnen hebben veranderd. Het zijn ijkpuntenin je leven, waaruit een soort nieuwe IK kan ontstaan. In alle gevallen word je min of meer gedwongen jezelf te vernieuwen, te herzien of kritisch waar te nemen. Het zijn precies die momenten waarbij je jezelf niet meer herkende, waarbij je identiteit een flinke knauw kreeg of juist een enorme lift. Na verwerking van gebeurtenissen volgt innerlijke groeien nieuwe stabiliteit. Je ‘went’ aan je herziene ik-persoon.

Keuzes

Een verbazend klein aantal keuzes reikt zo diep dat ze levensveranderend zijn. Kritieke keuzes zijn die keuzes die je leven hebben gewijzigd, positief of negatief, en zijn grote factoren die bepalen wie en wat je wilt worden. Het zijn de keuzes die je leven hebben gemaakt zoals het nu is en je pad hebben bepaald. Voorbeelden van dit soort keuzen zijn de keuze voor een bepaalde partner, bepaald werk of een bepaalde hobby. Het leven hangt samen van beslissingsmomentendie je niet kunt ontlopen. Alleen grote besluiten bepalen uiteindelijk je levensweg.

Invloedrijke mensen

Er zijn enkele mensen in je leven die het concept van je ware ik en je eigen leven sterk hebben beïnvloed. Dit kunnen familieleden zijn, vrienden, of collega’s, en hun impact kan zowel positief als negatief zijn. Het zijn precies die mensen die bepalen of je leeft volgens je authentieke zelf, of in de plaats daarvan een fake leven leidt onder controle van een fictieve versie van jezelf die je eigen identiteit heeft ondergesneeuwd. Het hangt onder meer van je karakter af in hoeverre je je leven laat leiden. Sommige mensen willen zo graag voldoen aan verwachtingen van de buitenwereld dat ze niet enkel een sociaal maskeropzetten in gezelschap, maar altijd. Ze zijn zichzelf volkomen kwijtgeraakt of hebben hun eigen identiteit nooit ontwikkeld. Niet alle invloed van andere mensen is negatief, integendeel, sommige mensen kunnen ook een uitermate positieve bijdrage bieden. Positieve invloed is niet verstikkend of beperkend maar helpt je je ware identiteit vast te stellen, te leren kennen en na te streven. Ze brengen veranderingen in je leven aan, waar je achteraf dankbaar voor bent.

Ik wens je veel sterkte bij het vernieuwen van jezelf!

Erik

*******************

 

Tien tips om goed in balans te blijven  en te vernieuwen:

 

Check of het vlammetje blijft branden!

hands and candleTip 1 luister naar je lichaam
Je lichaam kan hier heel veel over vertellen. Luister goed naar je lichaam, wanneer ben je jezelf aan het opbranden? Ben je zaken aan het doen waar je energie van krijgt, waar je in gelooft, bouwt het aan iets waardevols, groei je erdoor? Of sta je er niet echt achter?

Tip 2 stel jezelf de vraag!
Een andere manier is op een vast punt in de dag jezelf af te vragen of je nog energie krijgt van wat je doet. Steve Jobs stond iedere dag voor de spiegel en vroeg zichzelf: ‘Als vandaag de laatste dag is, zou ik dan willen doen wat ik nu doe?’ Als het antwoord ‘nee’ was, dan wist hij dat hij iets moest veranderen.

Tip 3 hou vol!
Als het een lange termijn project is waar je aan werkt, waar het einde nog lang niet in zich is, zorg dan dat je van de reis geniet of leert genieten. Een mogelijkheid is dat je jezelf voorhoudt: Oefening baart kunst. Elk project, en zeker de minder leuke, zijn een kans om je kwaliteiten bij te slijpen. Bij mijn lange bergtochten vroeger hield ik het ook veel langer vol als ik genoot van elke stap die ik zette, in plaats van alleen maar te kijken hoe ver de volgende hut nog verwijderd was. Het is een kunst om elke stap goed stevig te zetten, en daarop te letten. Trouwens, onderweg in beekjes spelen wilde ook wel helpen.

 

Als het vlammetje dooft, zorg voor brandstof en rust

fuel-saveMeteen weer een uitgedoofd vlammetje aan proberen te krijgen werkt niet altijd goed. Als een vuur gedoofd is, heeft dat een reden. Er is of te weinig hitte, er is geen toevoer van zuurstof of er is geen brandstof meer. Voordat je het weer probeert aan te steken moet je eerst voor deze voorwaarden zorgen.

Tip 4 Zorg voor genoeg lichaamsbeweging
Zorg voor minstens 30 minuten lichaamsbeweging per dag. Het beste is als het lichaamsbeweging is die je leuk vindt en eenvoudig in je schema past. Voor mij werkte Aikido ontzettend goed, omdat het naast lichaamsbeweging me ook veel leer over het bewaren van mijn eigen integriteit, en omgaan met veel druk.

Tip 5 Voorkom slaap tekort
Voorkom slaap tekort, zorg dat je een uur voordat je gaat slapen niet meer achter een scherm zit. Drink minder koffie of andere pepmiddelen.

Tip 6 Neem tijd voor reflectie
Neem ieder jaar een week de tijd om terug te kijken op het jaar en maak daar de afweging of je verder gaat of dat je nieuwe paden gaat bewandelen. En maak je hier vrij van alles, verwen jezelf met een sauna, stuur de kinderen even naar opa en oma. Laatst waren mijn vriendin en ik een weekje weg in Nederland. Twente. Geen 3G signaal. Wat een luxe.

 
 

Steek het vlammetje weer aan

ignition_cropped-smallTip 7 Zorg voor inspiratie.
Een goede dosis TED-talk filmpjes werkt hier zeer goed voor. Ga naar musea, of leer een vreemde taal.

Tip 8 onderneem iets nieuws buiten je organisatie
Ga een keer per maand iets geheel onverwachts doen, dus een cursus vingerverven, of ga mee helpen in een verzorgingstehuis. Je kan ook met jezelf de afspraak maken dat je iedere dag iets nieuws doet. En hou dit ook bij in een klein ‘ik doe iets elke dag iets nieuws’ boekje.

Tip 9 onderneem iets nieuws binnen je organisatie
Meld je aan voor een project of projectgroep zonder dat je ervoor betaald krijgt. Binnen je eigen organisatie, maar buiten je eigen werkveld valt. Dat geeft een frisse blik en je netwerk wordt groter.

Zodra je vlammetje weer aan is, kan je je weer makkelijker storten op projecten binnen je werk die het verschil maken.

 

De ‘wel in balans’-tip

young maverick crossing waterDe laatste tip is om te zorgen dat je niet als kip zonder kop aan het vernieuwen bent. Zorg voor de balans, zorg dat je herkent of je aan iets nuttigs bezig bent of niet.

Tip 10 Herken of het waarde creëert wat je aan het doen bent.
Deze is best moeilijk, omdat het vaak voor kan komen dat mensen niet inzien of begrijpen waar je mee bezig bent.
Check of de manier waarop mensen dingen doen daadwerkelijk nut heeft. Als men geen beter antwoord kunnen geven dan: “dit is nu eenmaal zoals we het hier doen”, dan is het interessant om het verder te onderzoeken. Tradities zijn nu eenmaal oude oplossingen voor problemen die we vergeten zijn. Als die problemen niet meer bestaan of op een veel efficiëntere manier kunnen worden opgelost, dan ben je waarde aan het creëren. Tip 10 is redelijk kort door de bocht, begrijp ik, maar het is een handvat. Ik ga aan dit onderwerp nog eens een heel blog wijden.

 

 

 

Het Dunning-Kruger-effect. (speciaal voor docenten!)

Inzicht in leren

‘Hoe meer je leert, hoe meer je weet dat je niks weet’. Het is een bekend gezegde en je ziet vaak op school (en daarbuiten!) dat dit klopt. Leerlingen of collega’s die ergens echt verstand van hebben lopen hier niet te koop mee en zijn misschien wel te kritisch op zichzelf. Aan de andere kant zijn er ook mensen die juist alles lijken te weten over een thema en dit continu willen laten zien. Als je dan doorvraagt blijkt het eigenlijk ontzettend tegen te vallen: veel verder dan een aantal begrippen of stellingen komen ze niet.

Deze ‘mismatch’ tussen zelfvertrouwen en competentie is niet iets wat zomaar bedacht is. Sterker nog, het is onderzocht en heeft een naam: het Dunning-Kruger Effect. Heel kort komt het daarbij op het volgende neer: mensen met minder kennis/vaardigheden hebben vaak meer zelfvertrouwen. Waarom? Door het gebrek aan deze kennis of vaardigheden kunnen ze zichzelf minder goed inschatten en hebben ze het idee het beter te kunnen dan eigenlijk waar is. Andersom geldt ook: mensen die ontzettend competent zijn twijfelen hier vaak meer over, omdat ze juist weten hoe ingewikkeld of groot iets is. Het beste kun je dit zien in de volgende grafiek:

Waarom is het belangrijk?

Het Dunning-Kruger-effect is iets wat je vaak tegenkomt als het gaat om het leren van nieuwe dingen en het verklaart eigenlijk waarom leerlingen zich vaak op een bepaalde manier gedragen of uiten. Ben je wel eens verrast als docent door leerlingen die zichzelf een enorm hoog cijfer zouden geven? Of die leerling die iets heel goed kan maar dat juist enorm bagatelliseert? Leerlingen die heel gemotiveerd ergens aan beginnen en daarna totaal niet meer de motivatie hebben om verder te gaan, want ‘het lukt toch nooit’? Allemaal terug te voeren op het Dunning-Kruger-effect: dat wat je moet weten en kunnen om een taak goed te doen is precies wat nodig is om te beoordelen of je de taak goed gedaan hebt.

Denkfouten

Eigenlijk kun je dus stellen dat het Dunning-Kruger-effect een veelgemaakte denkfout is. Maar waar komt dit dan door? Hier zijn eigenlijk verschillende theorieën over, en globaal komt het neer op drie verschillende dingen: te weinig inzicht in het eigen kunnen, een gebrek aan metacognitievevaardigheden en het idee dat een beetje kennis voldoende is.

Doordat de leerling nog niet genoeg weet kunnen ze eigenlijk niet inschatten of ze al genoeg weten. Hierdoor hebben ze het idee dat ze veel meer weten of kunnen dan eigenlijk waar is. Ze hebben dus te weinig inzicht in eigen kunnen en maken hierdoor fouten. Naast het gebrek aan inzicht mist een leerling in zo’n geval ook de vaardigheden om een stapje terug te doen. Wanneer je metacognitieve vaardigheden beter zijn kun je dit gebrek wel voor een deel opvangen. Als derde is er het probleem wanneer er maar een beetje kennis is. Wanneer je iets nieuws ontdekt en daar nieuwsgierig van wordt wil je veel weten. Hierdoor heb je snel een beeld van iets nieuws, maar dit beeld is nog niet compleet. Wanneer je denkt dat je al genoeg weet kun je ook de eerder genoemde denkfout maken.

Wat kun je er mee in de les?

Het is als docent goed om op de hoogte te zijn van dit effect, zodat je hier met leerlingen (en collega’s) aan kan werken. Wanneer je je bewust wordt van deze denkfout kun je er aan werken om hier minder last van te hebben.

Blijf open staan en leren: het Dunning-Kruger effect lijkt erg samen te hangen met een fixed-mindset. Je denkt dat je alles al weet, en staat dus niet meer open voor iets nieuws. Hierdoor kom je niet verder in je leren en blijf je denken dat je al heel veel weet.

Zoek feedback: blijf anderen betrekken om te kijken of het wel klopt wat je zegt. Zoek experts die je nieuwe dingen kunnen leren en blijf daarbij vragen om feedback, zowel op je kennis als op je vaardigheden.

Blijf jezelf afvragen of het klopt: je blijft leren en feedback vragen, maar het is ook belangrijk om jezelf af te vragen of het wel klopt wat je doet. Ben je niet te veel op zoek naar wat je al weet om jezelf te bevestigen?

Bovenstaande tips kun je in de les met leerlingen gebruiken, en door zelf bewust te zijn van het effect kun je daar ook je les op aanpassen. Zoals meestal geldt bij gedragsverandering van leerling: het beste helpt het om zelf het voorbeeld te zijn.

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com
error: Content is protected !!